06 maart 2017"Onze samenleving is heel snel enorm verruwd. Dat is beangstigend." regisseur Noël Fischer over Lord of the Flies

Vanaf 11 maart spelen NTjong en het Nationale Toneel de voorstelling Lord of the Flies naar de wereldberoemde roman van William Golding. De voorstelling is voor 12 jaar en ouder. Acht vragen aan regisseur Noël Fischer.

Door Ricci Scheldwacht

Waarom moeten we komen kijken?
Omdat het een prachtig stuk is met tien geweldige acteurs en live muziek van de Veenfabriek uit Leiden. Het boek is uit 1954, maar het verhaal is nog razend actueel. Het laat zien wat er met mensen gebeurt als de beschaving wegvalt. Dat is nu ook zo. Onze samenleving is heel snel enorm verruwd. Dat is beangstigend.

Waar gaat het stuk dan over?
Het gaat over een groep schooljongens die zijn afgesloten van de buitenwereld, nadat hun vliegtuig is neergestort op een onbewoond eiland. Alle volwassenen zijn daarbij omgekomen, dus die jongens zijn op elkaar aangewezen. Gaan ze het redden? Wat gebeurt er in de groep? Omdat ze geen contact hebben met de buitenwereld zitten ze in een soort laboratoriumsituatie.

Dat klinkt net zoals het TV-programma Expeditie Robinson.
Er zijn overeenkomsten. In het begin proberen ze er samen iets van te maken. Dan overheerst het vrijheidsgevoel. Maar dan moeten ze zich organiseren. Wat voor structuur krijgt de groep? Hoe langer ze op dat eiland zitten, hoe dierlijker sommige jongens zich gaan gedragen. Hun primaire behoeften komen naar boven. Uiteindelijk komen er twee groepen tegenover elkaar te staan en breekt er een strijd uit, waarbij er slachtoffers vallen. 

Waarom heb je juist voor dit stuk gekozen?
Ik heb het boek voor eerst op school gelezen. Later las ik dat het een van de favoriete boeken is van Stephen King. Dat is mijn lievelingsauteur. Als je echt wil weten hoe jongens onder elkaar zijn, zegt hij, dan moet je Lord of the Flies lezen. Als je held dat schrijft, doe je dat natuurlijk. Nadat ik het voor de tweede keer had gelezen, wist ik dat we het moesten gaan spelen.

Is Lord of the Flies een horrorverhaal?
Het beschrijft een dystopie, om het met een moeilijk woord te zeggen: een samenleving met alleen maar akelige kenmerken. Het tegenovergestelde van een utopie, waar alles mooi is. Een dystopie is de horror. Het is de doemwereld waarin we belanden als we niet opkomen voor onze vrijheden. Het is de wereld van 1984 en Animal Farm en recenter van The Hunger Games.

Wat wil je de zaal laten ervaren?
Het idee van deze voorstelling is om into the heart of darkness te gaan. We gaan op zoek naar de duistere kant in onszelf. Dan kom je al snel bij macht uit. Wat is macht? Wat doet het met een mens? Hoe ontstaat autoritair leiderschap? Dat is wat het stuk laat zien.

Hoe wil je dat het publiek naar huis gaat?
Ik wil dat ze uit het theater komen en denken: Man, dat was vet! En het is mooi als duidelijk wordt wat de impact is van in- en uitsluiten. Veel jongeren hebben het gevoel dat ze er niet bijhoren. Daar moeten we als samenleving wat aan doen. Niet dat deze voorstelling het kan oplossen, maar je kunt het de zaal wel laten ervaren. Hoeveel empathie kunnen we voor elkaar opbrengen? Rondom de voorstelling hebben we een educatieprogramma bedacht. Dat hebben we ontwikkeld in samenwerking met theaterpodia en scholen.

Hoe is het om met tien jonge acteurs te werken?
Het zijn twintigers, maar ze kunnen allemaal nog voor jongens doorgaan. Soms zijn ze zo druk, dan voel ik me net een juf in de klas. Vanmiddag hebben we gerepeteerd aan een groepsgevecht. Dat kun je niet zomaar gaan doen, want dan komen er ongelukken van. We hebben een moshpit zoals op popfesitvals gedaan. Het publiek rent dan rondjes en beukt tegen elkaar aan. Doodeng. Maar geweldig om te doen.